Welke koffie drink je elke ochtend? Oploskoffie, Turkse koffie of filterkoffie: de ene is goed voor het hart, de andere verhoogt het cholesterolgehalte op gevaarlijke wijze.

In dit artikel:

Nieuw onderzoek laat zien dat niet zozeer de boon, maar de bereidingsmethode van koffie bepaalt welk effect je kopje op je cholesterol en daarmee op je hartgezondheid heeft. De sleutelspelers zijn natuurlijke koffiestoffen genaamd diterpenen (vooral cafestol en kahweol): die verhogen LDL-cholesterol wanneer ze in je drankje blijven.

- Filterkoffie is het veiligst: het papieren filter houdt vrijwel alle oliën tegen, zodat vooral smaak, cafeïne en antioxidanten in je kopje overblijven. Consumenten die filterkoffie drinken blijken minder risico te hebben op verhoogd cholesterol dan drinkers van ongefilterde varianten.
- Oploskoffie is ook laag in deze schadelijke oliën. Tijdens de industriële verwerking verdwijnen de diterpenen grotendeels, waardoor oploskoffie weinig effect op het cholesterol heeft.
- Espresso (café of capsule) zit in het midden: er worden wel oliën doorgegeven omdat er geen papieren filter wordt gebruikt, maar de kleine hoeveelheid per kopje (30–40 ml) beperkt de totale opname. Eén tot een paar espresso’s per dag geeft voor de meeste gezonde mensen een verwaarloosbaar effect.
- Turkse koffie (en vergelijkbare bereidingen waarbij gemalen koffie in het hete water blijft) is het meest risicovol. Omdat er geen filtering plaatsvindt en het koffiedik lang in heet water blijft, kunnen de concentraties diterpenen zeer hoog zijn — volgens het artikel tot wel 30 keer meer dan in filterkoffie. Mensen met hoog cholesterol of hartklachten doen er verstandig aan dit te beperken.

Wat betreft hoeveelheid: de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid (EFSA) stelt 400 mg cafeïne per dag als veilige limiet voor gezonde volwassenen (ongeveer tot 5 kopjes filter/espresso, of circa 3 kopjes sterke ongefilterde koffie). Voor zwangeren, mensen met hoge bloeddruk of slaapklachten geldt een lagere grens (rond 200 mg).

Praktische tip: hoef je niet te stoppen met koffie, maar kies bij zorgen over cholesterol bij voorkeur filter- of oploskoffie, beperk Turkse/ongefilterde koffie en overleg bij bestaande hart- of cholesterolproblemen met je huisarts of diëtist.