Waarom is iedereen zo moe en hoe verhelpen we dit? Een psycholoog legt het uit

In dit artikel:

Veel mensen voelen zich bij het begin van de herfst vermoeider door de overgang naar een vast ritme, kortere dagen en minder daglicht. Dat beïnvloedt de biologische klok en de hormonen die slaap en stemming reguleren. Ook blijven mensen bij koud en nat weer vaker binnen en bewegen ze minder, terwijl buitenlucht en activiteit juist mentale energie kunnen geven.

Psycholoog Sabine Klaver noemt mentale uitputting een ‘gefrituurd brein’. Daarbij zijn vooral denken, concentreren, plannen en keuzes maken moeilijker. Mensen raken sneller geïrriteerd en kunnen minder prikkels verdragen. Dat verschilt van lichamelijke vermoeidheid, waarbij het lichaam zwaar aanvoelt, en van slaperigheid, waarbij iemand vooral behoefte heeft aan slaap. Voldoende nachtrust lost een langdurig energietekort door stress of overbelasting niet altijd meteen op.

Alleen op de bank zitten is daarom niet per se de beste manier om te herstellen. Wie weinig beweegt, kan rusteloos worden en slechter slapen, terwijl een serie of telefoon het brein nog steeds van informatie voorziet. Klaver adviseert een balans tussen passieve rust en actieve rust, zoals wandelen, koken of muziek maken. Korte beweegpauzes, bijvoorbeeld elk uur even lopen of na het werk een rondje buiten, kunnen helpen.

Ook voortdurende bereikbaarheid put uit. Meldingen uitschakelen, de telefoon wegleggen en e-mail op vaste momenten bekijken beperken het steeds wisselen van aandacht. Wie overloopt, kan samen met iemand bepalen wat echt vandaag moet gebeuren en wat kan wachten. Aanhoudende vermoeidheid die langer dan enkele weken duurt, het dagelijks functioneren belemmert of niet verbetert door rust en aanpassingen, is reden om de huisarts te raadplegen voor mogelijke psychische of lichamelijke oorzaken.