Voormalig HNTM-deelnemer Daelorian over de nieuwe ANTM-docu: 'Makers vergeten dat het om mensen gaat'
In dit artikel:
De nieuwe docu Reality Check: Inside America's Next Top Model zet opnieuw licht op de schaduwzijden van het modelletjevende realityformat dat in de VS lange tijd populair was. Jaren nadat het Amerikaanse ANTM voor het laatst werd uitgezonden (2018) en nadat heftige verhalen rondom deelnemers naar buiten kwamen, reageren Tyra Banks en oud-teamleden in de film — en ook voormalig Hollands Next Top Model-deelneemster Daelorian van der Kolk (29) spreekt zich uit.
Daelorian, dertien jaar geleden finaliste van de Nederlandse editie, bekeek de docu en deelde haar reactie op TikTok; Cosmo sprak haar nadien over haar eigen deelname en de bredere problematiek. Wat haar het meest trof in Reality Check waren de beschrijvingen van het lot van kandidate Shandi Sullivan (seizoen 2 van ANTM): veel drinken op een lege maag, buiten bewustzijn raken en daarna seksueel misbruik dat werd gefilmd en uitgezonden. Dat verhaal illustreert volgens Daelorian hoe vergaand de schade kan zijn wanneer productie en televisiebelang de menselijke kant van deelnemers overrulen.
Centrale kritiek van Daelorian is de machtspositie van producenten. Kandidaten tekenen vooraf omvangrijke contracten en zouden akkoord gaan met een documentaire- of realitystijl, maar kunnen de gevolgen niet overzien en hebben vaak geen echte keus: wie niet tekent, mag niet meedoen. Als beginnend model weet je volgens haar nauwelijks wat televisieproductie betekent; makers bepalen welke beelden en verhaallijnen het publiek ziet en sturen soms actief gesprekken — de zogeheten talking heads — met sturende vragen om drama te creëren. Daelorian herinnert zich dat ze op zestienjarige leeftijd onder druk werd gezet om namen te noemen en zo een conflictverhaal te creëren.
Ze geeft ook voorbeelden uit haar seizoen: een topless shoot met een mannelijk model van tien jaar ouder die als iets werd gepresenteerd dat "erbij hoort". Hoewel haar ervaring grotendeels positief was en het haar carrièremogelijkheden bracht, was de nasleep zwaar. De plotselinge publieke aandacht, hoge verwachtingen (zij kreeg het etiket van potentiële "nieuwe Kate Moss") en vervolgens het verdwijnen uit de spotlight — het “zwarte gat” dat veel ex-deelnemers beschrijven — hadden grote emotionele en praktische gevolgen. In haar tijd was er geen psychologische begeleiding of nazorg vanuit de productie.
Als reactie op die leemte startte Daelorian in 2023 het project En Dan? — een YouTube- en podcastserie waarin ze oud-deelnemers interviewt over de langetermijnimpact van deelname. Haar oproep is tweeledig: producenten moeten verantwoordelijkheid nemen voor nazorg en screeningspraktijken aanpassen; kijkers moeten zich bewust worden van hun rol in het voeden van sensatiecultuur. Volgens haar produceren makers vooral wat het publiek wil zien, en zolang dat drama en conflict is, blijven schadelijke praktijken in stand.
Kortom: de docu heeft niet alleen oude wonden opengereten, maar ook gesprekken over consent, macht, montagepraktijken en mentale nazorg weer op de agenda gezet. Daelorian benadrukt dat deelname aan zulke formats positieve kanten kan hebben, maar roept op tot structurele veranderingen om deelnemers te beschermen — en tot reflectie bij het publiek dat zulke televisie mogelijk maakt.