Netflix heeft The Stanford Prison Experiment opnieuw uitgevoerd, en iedereen is bóós - maar waarom precies?

In dit artikel:

Netflix heeft een zesdelige realityserie aangekondigd waarin het omstreden Stanford-gevangenisexperiment opnieuw wordt uitgevoerd. De serie, The New Stanford Prison Experiment, onderzoekt volgens de streamingdienst de vraag of macht mensen corrumpeert en verschijnt op 21 oktober.

In het oorspronkelijke experiment uit 1971 verdeelde psycholoog Philip Zimbardo 24 mannelijke studenten in ‘gevangenen’ en ‘bewakers’. De deelnemers werden in een nagebouwde gevangenis in de kelder van Stanford University geplaatst. Het onderzoek zou twee weken duren, maar werd al na zes dagen beëindigd omdat sommige bewakers steeds agressiever en sadistischer werden.

Het experiment moest aantonen dat omstandigheden iemands gedrag sterk kunnen beïnvloeden, maar geldt inmiddels als zeer omstreden. De resultaten zijn nooit overtuigend gerepliceerd en er zijn aanwijzingen dat deelnemers door de onderzoekers werden aangemoedigd om zich gewelddadiger te gedragen. Daarmee staat ook de wetenschappelijke betrouwbaarheid van het oorspronkelijke onderzoek ter discussie.

Netflix zegt de opzet te hebben aangepast. De deelnemers vormen een gemengde groep, krijgen een stopwoord en kunnen voortdurend rekenen op psychologische begeleiding en toezicht van deskundigen. Toch is de aankondiging overwegend negatief ontvangen. Critici vinden het onverantwoord om mensen opnieuw aan een potentieel schadelijke situatie bloot te stellen en vrezen dat Netflix een berucht onethisch experiment vooral inzet voor kijkcijfers. De serie kan daardoor óf weinig sensationeel worden als de veiligheidsmaatregelen werken, óf juist druk voelen om heftige beelden te leveren. De trailer is al beschikbaar op YouTube.