Luisteren we straks massaal naar AI-muziek?
In dit artikel:
AI-gegenereerde popmuziek staat ineens massaal in de schijnwerpers en zorgt voor verwarring, woede en vragen over auteursrecht en ethiek. Sinds eind vorig jaar is het publiek zich meer bewust van volledig of grotendeels door AI geproduceerde nummers, nadat het virale lied I Run door Haven kritiek kreeg omdat het sterk leek op Jorja Smiths stem. Makers gaven later toe gebruik te hebben gemaakt van het AI-platform Suno. Ondertussen bleken ook volledig fictieve artiesten zoals Xania Monet – die zelfs de Billboard-lijsten haalde – en Sienna Rose veel luisteraars te trekken; laatstgenoemde gebruikte Selena Gomez onlangs nog in een Instagram-photodump, wat de discussie extra aanwakkerde.
De kern van het probleem is dat muziek-AI getraind wordt op bestaande stemmen en nummers. Daardoor ontstaan vocalen en composities die sterk lijken op echte artiesten: Xania Monet doet denken aan Keyshia Cole en Muni Long, Sienna Rose aan Olivia Dean, en de stem in I Run aan Jorja Smith. Dat roept de vraag op wie er baat heeft bij het succes van zulke tracks en of het eerlijk is tegenover makers die jaren werken aan hun eigen geluid. Artiesten als Kehlani hebben al publiekelijk kritiek geuit en wijzen op het ongelijke speelveld.
Publieke reactie wisselt van verontwaardiging tot berusting. Veel luisteraars voelen zich bekocht wanneer blijkt dat populaire nummers of ogenschijnlijk onbekende artiesten door AI zijn geconstrueerd, maar anderen wennen er snel aan en houden zich vast aan het argument dat muziek vooral om gevoel draait: als een AI-track hetzelfde emotionele resultaat oplevert, waarom zou dat minder waarde hebben? Dit normaliseringsproces zagen de auteur en zijn omgeving al gebeuren bij het beluisteren van AI-geïnspireerde ‘oude’ muziekstijlen.
De beleidsvraag blijft urgent: hoe herken je vooraf dat een nummer door AI is gemaakt, hoe bescherm je artiesten tegen ongewenste replicatie, en hoe garandeer je dat royalties terechtkomen bij degenen wiens werk als trainingsmateriaal diende? Eenvoudige oplossingen zijn er niet, omdat muziek altijd leunt op beïnvloeding, sampling en remixing. Toch is er brede consensus dat er enige vorm van regulering of labelplicht moet komen, vergelijkbaar met discussies rond AI-gegenereerde beeldkunst.
Kortom: AI-muziek verandert de muziekindustrie snel en fundamenteel. De technologie maakt indrukwekkende, soms bijna ononderscheidbare tracks mogelijk, maar botst met vragen over originaliteit, rechtvaardige beloning en transparantie. Hoe wetgevers, platforms en makers hierop reageren, zal bepalend zijn voor de toekomst van zowel gevestigde artiesten als nieuwkomers.