Julia van Gelder over haat: 'Het gaat vaak niet eens over mijn mening, maar over mijn uiterlijk'
In dit artikel:
Julia van Gelder — bekend op social media als "je politieke bestie" — maakt korte video's om politiek en maatschappelijke onderwerpen toegankelijk te maken voor jongvolwassenen. Hoewel ze veel positieve reacties krijgt van voornamelijk vrouwelijke volgers, krijgt ze ook regelmatige negatieve en soms haatdragende reacties zodra ze zich hardop uitspreekt over controversiële thema’s, zoals mishandeling binnen de muziekindustrie. Wat haar vooral opvalt is het verschil tussen hoe haar gedrag wordt beoordeeld en hoe soortgelijke uitspraken van mannen worden ontvangen: vrouwen krijgen sneller kritiek, beschuldigingen van overdreven emotie of manipulatie, en persoonlijke aanvallen.
Emotie- en mediapsycholoog Monique Timmers (promoveerde aan de Universiteit van Amsterdam op sekseverschillen in emotie-uitingen) legt uit dat mannen en vrouwen evenveel boosheid ervaren, maar die emotie anders uiten door verschillende sociale motieven. Vrouwen houden in sociale interacties vaker rekening met relatiebehoud; mannen richten zich meer op macht of status. Dit verklaart deels waarom assertieve vrouwen het slachtoffer worden van een zogenoemd backlash-effect: dezelfde dominante of felle houding wordt bij mannen vaak als krachtig en competent gezien, terwijl vrouwen daardoor zogenaamd minder geschikt of onaantrekkelijk zouden zijn. Onderzoek van Yale bevestigt dat mannen die boosheid tonen vaker als bekwaam worden beoordeeld en vrouwen niet.
Julia signaleert ook dat het online klimaat de afgelopen jaren lijkt te verharden: extreme uitspraken worden normaler. Ze koppelt dat aan de heropleving van traditionele genderidealen online — denk aan tradwife-discussies en de populariteit van termen als "feminine" en "masculine energy" — die vrouwen het beeld opleggen vooral zacht en meegaand te zijn. Wanneer vrouwen daarvan afwijken, worden ze sneller weggezet als niet-feminien of manipulatief.
De aanvallen hebben Julia beïnvloed in hoe ze haar platform inzet. In periodes waarin ze een corporate baan had koos ze ervoor minder scherp te reageren om de invloed van haatcomments op haar welzijn te beperken. Ze worstelde met het blokkeren van critici omdat ze geen censuur wilde lijken toe te passen; inmiddels houdt ze haar commentsectie zoveel mogelijk open, maar grijpt in bij grensoverschrijdend gedrag.
Toch laat Julia zich niet ontmoedigen. Ze benadrukt dat felle stemmen nodig zijn om maatschappelijke verandering te versnellen en haalt motivatie uit positieve feedback van volgers die door haar uitleg beter durven meepraten of standhouden in discussies. Haar verhaal illustreert bredere ongelijkheden in hoe emotie en assertiviteit bij mannen en vrouwen online worden geïnterpreteerd — een mix van psychologische patronen, culturele normen en het veranderende medialandschap.