Homer Simpson je uradno mrtev - ubila ga je AI: Zakaj vas bo »šiht« od 8. do 16. ure pokopal hitreje kot davčna reforma naše vlade
In dit artikel:
De auteur waarschuwt dat het vertrouwde levenspatroon van de afgelopen vijftig jaar — een gemiddelde baan, vast contract, hypotheek en pensioen — snel aan het verdwijnen is door de opkomst van kunstmatige intelligentie. In plaats van een gele cartoonfiguur gebruikt hij “Homer” als metafoor voor de gemiddelde burger in Slovenië: mensen die jarenlang op automation en sociale zekerheid vertrouwden, maar nu geconfronteerd worden met een arbeidsmarkt die radicaal verandert. Het stuk situeert de verandering in het heden (2025) en plaatst de voorbeelden in een Sloveense context (Ljubljana, overheid, premier, gezondheidszorg), maar het punt is breder: AI vervangt routinetaken wereldwijd.
Belangrijkste punten:
- Onderwijs en arbeidsstructuren zijn gedateerd. Scholen vormen nog steeds werknemers voor fabriekswerk: gehoorzamen, routine uitvoeren en weinig creativiteit. Die banen bestaan steeds minder doordat robots en algoritmes veel taken efficiënter uitvoeren.
- De middengroep verdwijnt. Waar vroeger de meeste mensen in het midden van de inkomensverdeling zaten, werkt het digitale tijdperk volgens een “winnaar krijgt alles”-logica. Een kleine topgroep (bijvoorbeeld top-10% in een vakgebied) verzamelt de meeste waarde; de rest ziet hun economische waarde slinken.
- Salarissen zullen onder druk komen te staan. AI voert gemiddelde taken goedkoper uit, waardoor beloning voor routinematig werk daalt. De nieuwe opbrengsten komen vaker voort uit eigendom van digitale activa, intellectueel kapitaal en platformen — niet uit traditionele loonuitkering.
- Sociale vangnetten zijn illusoir. De auteur beschrijft de Sloveense gezondheidszorg, pensioenstelsel en bureaucratie als traag en onvoldoende; vertrouwen op de staat voor zekerheid is volgens hem een recept voor kwetsbaarheid en mogelijk armoede.
- Beleid kan het probleem verergeren. Het belasten van talenten om disfunctionele systemen te financieren kan leiden tot kapitaalvlucht en braindrain: bekwame professionals vertrekken naar landen die hun digitale opbrengsten waarderen.
- Twee kampen: of je beheerst AI en maakt je onmisbaar, of je wordt door AI beheerst en belandt in een systeem dat je net genoeg geeft om te overleven.
Advies en implicaties: stop met vasthouden aan het oude model van zekerheid; specialiseer je en bouw unieke vaardigheden of digitale activa zodat je niet eenvoudig vervangbaar bent. Investeer in je “merk”, kennis en probleemoplossend vermogen die landsgrenzen overstijgen. Anders dreigt voor velen een bestaan met minimaal basisinkomen en beperkte sociale mobiliteit.
Extra context: dit weerspiegelt bredere economische analyses over automatisering, winner-takes-all-markten en globalisering. Beleidskeuzes — van onderwijsmodernisering tot belasting- en migratiebeleid — bepalen deels of samenlevingen de transitie verdelen of de ongelijkheid versterken.