Brutalna resnica: Diktatura je edini "operacijski sistem", kompatibilen z AI. Evropa pa?

dinsdag, 6 januari 2026 (21:40) - Citymagazine NL

In dit artikel:

De opiniestuk stelt dat de klassieke westerse democratie te traag en te processgedreven is om bij te blijven in het AI-tijdperk. Terwijl Europese regeringen en instituties maandenlang commissies en impactstudies opstarten, zouden autoritair geleide staten (zoals China en de Verenigde Arabische Emiraten) en hiërarchisch gerunde bedrijven in Silicon Valley al in hoog tempo infrastructuur bouwen en beslissingen doorvoeren. Snelheid wordt volgens de auteur niet meer gezien als voorsprong maar als bestaansvoorwaarde: AI-ontwikkeling kan exponentieel versnellen, waardoor langjarige, consensuele besluitvorming structureel achterloopt.

De kernclaim is dat beslissingen in een op AI gebaseerde toekomst realtime moeten kunnen worden genomen door duidelijke machtscentra — leiders of managementteams die direct koers kunnen wijzigen — in plaats van door langdurige publieke debatten, referenda of eindeloze bureaucratische procedures. Als democratische systemen vasthouden aan hun trage routines, zo waarschuwt het stuk, dreigt Europa het speelveld te verliezen: het wordt een “museum” waar anderen technologisch en geopolitiek winnen terwijl Europa vasthoudt aan procedures en regels.

De auteur bekritiseert ook binnenlandse institutionele starheid: besluitvormingsprocessen die zelf een doel zijn, traagheid in aanbestedingen in de zorg, en een cultuur waarin veel partijen veto of vertraging kunnen veroorzaken. De voorgestelde oplossing is pragmatisch-hiërarchisch: meer daadkracht, minder eindeloze consultaties, en leiders die durven knopen door te hakken — zelfs als dat ten koste gaat van traditionele participatiekanalen.

Als extra context: dit standpunt benadrukt een reëel dilemma tussen snelheid en democratische controle. Snelle besluitvorming kan innovatie en veiligheid bevorderen, maar brengt ook risico’s van machtsconcentratie en misbruik met zich mee. Een evenwicht kan gezocht worden via versnelde, maar gecontroleerde procedures: urgente bevoegdheden met tijdelijke waarborgen, transparante toezichtmechanismen en internationale afspraken om zowel wendbaarheid als fundamentele rechten te beschermen.